Ngày đăng: 06-01-2021     Tác giả: Thạch Thảo - Đăng Khoa     Chuyên mục: Tin tức - Sự kiện

Vài năm trở lại đây, trái dừa xiêm xanh Bến Tre là mặt hàng được ưa chuộng trong nội địa lẫn xuất khẩu, thu hút nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh tìm mua. Tuy nhiên, chỉ khoảng 60-70% sản lượng dừa xiêm xanh đáp ứng tiêu chuẩn của doanh nghiệp. Xuất phát từ thực trạng đó, Trung tâm Khuyến nông Bến Tre đã tiến hành chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trong canh tác dừa theo hướng an toàn, giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất. 

Cần dừa trái đạt chuẩn

Bà Phạm Thị Vân, người sáng lập Công ty TNHH Dừa cười (TP. Bến Tre) đi nhiều nơi trong tỉnh tìm nguồn nguyên liệu dừa trái đạt chuẩn tròn đều và ngọt, nhưng không thể tìm ra đủ số mình cần: “Một hệ thống siêu thị nước ngoài đặt mỗi năm cung cấp cho họ 10 triệu trái dừa/năm, nhưng rất tiếc là chúng tôi không tìm ra đủ nguyên liệu để cung cấp”, bà Vân nói. Nguồn nguyên liệu cần tìm là dừa xiêm xanh, ngày thường bà Vân phải vất vả thu gom dừa đạt chuẩn, mùa hạn mặn lại càng thiếu hụt, hoạt động của doanh nghiệp có lúc gặp khó khăn để xoay sở đủ nguồn hàng khách đặt.

Huyện Giồng Trôm có diện tích cây dừa lớn nhất tỉnh với hơn 17.622 ha, trong đó có gần 2.300 ha dừa uống nước tập trung ở các xã Châu Hòa, Phong Nẫm, Bình Hòa, Thị Trấn. Riêng xã Phong Nẫm có trên 105 ha dừa uống nước, trong đó có gần 20 ha tham gia vào tổ hợp tác. Hiện tại, có rất nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đang có nhu cầu thu mua dừa Xiêm xanh để cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước. Tuy nhiên, chỉ khoảng 60-70% sản lượng đáp ứng tiêu chuẩn của doanh nghiệp, đó là tiêu chuẩn trái tròn đều, trọng lượng đạt ≥ 1,3kg/trái.

 

Vườn dừa xã Phong Nẫm (Giồng Trôm).


Nhiều nông dân trồng dừa xiêm xanh tại xã Phong Nẫm chưa đồng bộ trong tổ chức sản xuất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất dừa uống nước tại địa phương, chưa tuân thủ quy trình kỹ thuật, dẫn tới năng suất và chất lượng trái khó đạt tiêu chuẩn. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đã làm ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển vườn dừa. Vì vậy, việc chuyển giao và ứng dụng hữu cơ vào sản xuất góp phần bảo vệ tài nguyên đất, đảm bảo sự phát triển bền vững của vườn cây, tạo ra sản phẩm an toàn, chất lượng là nhu cầu cấp thiết.

Tháng 11-2019, Trung tâm Khuyến nông Bến Tre đã xây dựng mô hình “Nâng cao năng suất, chất lượng dừa uống nước gắn với tiêu thụ sản phẩm” tại xã Phong Nẫm, huyện Giồng Trôm. Có 46 hộ tham gia, quy mô 20 ha, thời gian thực hiện từ tháng 11-2019 đến tháng 10-2020.

Các chỉ tiêu mô hình đặt ra là: mật độ trồng khoảng 280 cây dừa/ha; cây trong giai đoạn cho trái ổn định. Trái đạt tiêu chuẩn doanh nghiệp 27.000 trái/ha/năm. Lợi nhuận tăng từ 18-20%. Trung tâm Khuyến nông Bến Tre hỗ trợ 100% chi phí tập huấn kỹ thuật, 50% chi phí mua một số vật tư sản xuất. Cụ thể như: Phân hữu cơ 4-3-3-65OM  (5 kg/cây/năm), vôi, Phân vi sinh Meta (6kg/ha), Urea (0.5 kg/cây), Lân (1 kg/cây), Kali (0.5 kg/cây).

Định kỳ hàng tháng cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông Bến Tre phối hợp cùng Hội nông dân xã, chi hội nông dân các ấp tổ chức thăm vườn, kiểm tra tình hình xâm nhập mặn, đề ra giải pháp xử lý; kịp thời phát hiện sâu bệnh hại, hướng dẫn kỹ thuật bón phân, chăm sóc và phòng trừ dịch hại cho dừa, hướng dẫn nông dân ghi chép sổ nhật ký.

Nâng cao chất lượng

Sau gần 1 năm áp dụng kỹ thuật thâm canh nâng cao năng suất và chất lượng dừa uống nước và thực hiện quy trình quản lý dịch hại, kết quả năng suất trái đạt bình quân: 30.404 trái/ha/năm, so với năng suất bình quân đại trà, vườn đối chứng là 28.000 trái/ha/năm, mức tăng đạt 2.404 trái/ha/năm (tăng 8,58%).

Về chất lượng quả, qua thu thập kết quả của mô hình, dừa loại I đạt 43,77%, loại II: 39,95%, loại III: 16,28%. Tuy nhiên cũng có hộ nông dân do chăm sóc tốt, trái lớn, đều nên giá bán cũng cao hơn so với đại trà. So sánh lợi nhuận trên cùng 1 ha, thì nông dân áp dụng mô hình có giá bán 4.110 đồng/trái, hộ dân ở những vườn đối chứng bán 3.750 đồng/trái, lợi nhuận thu được trong mô hình là 87.258.000 đồng/68.450.000 đồng so vườn đối chứng, chênh lệch 18.808.000 đồng, tăng 27,48%.

Là một trong 46 hộ tham gia tập huấn, thực hiện mô hình “Nâng cao năng suất, chất lượng dừa uống nước gắn với tiêu thụ sản phẩm” tại xã Phong Nẫm, anh Huỳnh Văn Tâm ngụ ấp Kinh Cũ chia sẻ kinh nghiệm: “Hiện nay thị trường có 4-5 loại dừa xiêm nhưng dừa xiêm bầu là thị trường hút nhất, kế đến dừa xiêm rặt. Còn dừa xiêm lai thì hầu như không còn giá trị nữa. Kế đến là không để cho úng ngập nước, mương nước phải cạn nước, nếu ngập cao nhất thì cũng phải cách bờ 40cm, nước phải ra vô thông thoáng, bờ phải khô ráo. Xài phân đúng loại cho cây dừa để dừa được lớn trái. Hiện dịch Covid-19 thị trường tiêu thụ khó khăn, dừa xiêm xanh phải đạt 1,4kg/trái trở lên mới được doanh nghiệp mua, sử dụng phân đúng cách còn giúp trái dừa ngọt hơn”.

Theo Trung tâm Khuyến nông Bến Tre, nhận định về hiệu quả kỹ thuật, bước đầu cho thấy, đối với việc sử dụng chế phẩm sinh học (Mêta), tuy chưa có điều tra nhưng qua hiện trạng cho thấy dừa phát triển xanh hơn, dịch hại so với những vườn không sử dụng cũng có chiều hướng giảm. Hiện tại qua thời gian sử dụng kết hợp phân bón vô cơ (Urea, lân, kali) với phân hữu cơ vi sinh (4-3-3 65OM) cùng với phân chuồng của nông dân cây sinh trưởng và phát triển ổn định hơn, khả năng phục hồi sau hạn mặn cũng hiệu quả hơn. Hiện tại vườn dừa về cơ bản đã phục hồi, các phát hoa ra đều và to hơn.

Mô hình góp phần làm giảm thiểu ô nhiễm phân bón, thuốc trừ sâu hóa học ra môi trường, góp phần cải thiện môi trường sống và an sinh xã hội. Hiện tại trên tổng số 46 nông hộ tham gia mô hình, chỉ 8 hộ tham gia chuỗi liên kết cùng Công ty MeKong, số hộ còn lại còn bán cho thương lái, địa phương đang vận động những nông hộ này vào Tổ hợp tác dừa xiêm xanh của xã và đề nghị Công ty MeKong khảo sát để ký hợp đồng thu mua trong thời gian tới.

Hiệu quả bước đầu của mô hình góp phần thực hiện Kế hoạch số 330/KH-UBND ngày 25-1-2017 của UBND tỉnh về xây dựng và hoàn thiện chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp chủ lực tỉnh Bến Tre giai đoạn 2016 - 2020 và định hướng đến năm 2025.

Thạch Thảo - Đăng Khoa