Ngày đăng: 28-02-2022     Tác giả: Phạm Nghi Tiện     Chuyên mục: Thành viên LHH

Một trong những nhiệm vụ mới mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đặt ra cho ngành Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn hiện nay đó là “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc” cho học sinh. Đại hội nhấn mạnh “Chú trọng hơn giáo dục đạo đức, nhân cách, năng lực sáng tạo và các giá trị cốt lõi, nhất là giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc tốt đẹp của người Việt Nam; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” [1].

Trong “Thư gửi các học sinh” vào tháng 9 năm 1945, Bác Hồ viết “ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.” [2].

Từ Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIII và Thư gửi học sinh của Bác cho thấy, Đảng ta và Bác Hồ luôn kỳ vọng vào những học sinh đang cắp sách đến trường - thế hệ tương lai của đất nước, sẽ làm cho đất nước ta ngày càng giàu mạnh, được sánh vai với các nước phát triển trên thế giới, làm cho đất nước được phồn vinh, nhân dân được hạnh phúc. Do đó đòi hỏi mỗi học sinh phải không ngừng cố gắng học tập, tiếp thu những thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến; vươn lên làm chủ tri thức, làm chủ khoa học, ứng dụng mạnh mẽ thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Có như thế mới góp phần làm cho đất nước được phồn vinh, nhân dân được hạnh phúc.

Vì thế hơn ai hết, nhiệm vụ của nhà trường trong giai đoạn hiện nay là phải biến khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc của Đảng ta, nhân dân ta thành khát vọng làm chủ tri thức, khoa học, công nghệ ở mỗi học sinh. Chính những ước mơ, khát vọng, hoài bão đó đó sẽ tạo động lực thúc đẩy các em học tập tốt hơn, từ đó chiếm lĩnh tri thức, khoa học, công nghệ, thúc đẩy các em có những ý tưởng đổi mới, sáng tạo. Tài năng, trí tuệ, phẩm chất của con người Việt Nam là trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển quan trọng nhất của đất nước.

 

Bà Hồ Thị Hoàng Yến, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh
trao thưởng cho học sinh đạt giải cao cuộc thi Khoa học Kỹ thuật cấp Quốc gia năm học 2020-2021.

 

Do đó để khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc cho học sinh, thiết nghĩ mỗi thầy, cô giáo (nhất là giáo viên chủ nhiệm, giáo viên làm công tác tư vấn tâm lý), nhà trường, các tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh cần làm tốt  một số nội dung sau:

Đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cho học sinh về mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Thông qua sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt chủ nhiệm, sinh hoạt đoàn thể… nhà trường phải thường xuyên tuyên truyền, phổ biến cho học sinh về các mục tiêu phát triển đất nước theo Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII đó là đến năm 2025, kỷ niệm 50 năm giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, nước ta là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp; đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, nước ta là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, nay là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nước ta phải trở thành nước phát triển, thu nhập cao; về tình hình kinh tế- xã hội của đất nước nói chung, của địa phương nói riêng để các em có  nhận thức đúng về thực trạng của địa phương, đất nước; làm cho các em. Nhà trường cũng có thể mời các diễn giả, học sinh cũ thành đạt, doanh nghiệp, nông dân sản xuất giỏi… đến giao lưu, nói chuyện về Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, về khát vọng phát triển đất nước; về những tấm gương hiếu học, thành đạt; tinh thần trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cống hiến vì lợi ích cộng đồng, xã hội; ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; về vai trò, tác động của giáo dục, khoa học, công nghệ đến sự phát triển kinh tế- xã hội, tăng năng suất lao động…  qua đó sẽ tiếp thêm “lửa”, truyền cảm hứng, góp phần làm cho học sinh có thêm niềm tin, khát vọng được cống hiến, khát vọng làm chủ tri thức, khoa học, công nghệ.

Tạo môi trường cho học sinh được bày tỏ quan điểm, chính kiến của mình. Nhà trường cần chủ động phối hợp với Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Hội Cựu giáo chức và các đoàn thể có liên quan tổ chức các câu lạc bộ khoa học, kỹ thuật, diễn đàn thanh niên, các cuộc thi tìm kiếm ý tưởng đổi mới, sáng tạo… vừa tạo môi trường cho học sinh được bày tỏ quan điểm của mình, giúp nhà trường nắm bắt được tình hình tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của các em, vừa điều chỉnh nhận thức, hành vi lệch chuẩn của học sinh, vừa góp phần nuôi dưỡng ước mơ, khát vọng, ý thức, trách nhiệm của học sinh đối với sự phát triển, phồn vinh của đất nước.

Đẩy mạnh giáo dục STEM. Đây là yêu cầu mới đặt ra khi thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông năm 2018. STEM là viết tắt của các từ Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học). Giáo dục  STEM là mô hình giảng dạy dựa trên ý tưởng trang bị cho người học những kiến thức, kỹ năng liên quan đến (các lĩnh vực) khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học - theo cách tiếp cận liên môn (còn gọi là dạy học tích hợp) và người học có thể áp dụng để giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày. Thay vì dạy bốn môn học như các đối tượng tách biệt và rời rạc, STEM kết hợp chúng thành một mô hình học tập gắn kết dựa trên các ứng dụng thực tế. Có thể nói, giáo dục STEM không hướng đến mục tiêu đào tạo để học sinh trở thành những nhà toán học, nhà khoa học, kỹ sư hay những kỹ thuật viên mà chủ yếu là trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng để làm việc và phát triển trong thế giới công nghệ hiện đại ngày nay. Để đẩy mạnh giáo dục STEM nhà trường cần khuyến khích giáo viên thiết kế các bài học, chủ đề STEM thuộc một môn học hoặc một số môn học gắn kết với các vấn đề của thực tiễn xã hội; tổ chức cho học sinh được trải nghiệm, tham quan thực tế các doanh nghiệp, nhà máy, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, nuôi trồng thủy, hải sản, cây giống, nông trại qua đó hình thành cho học sinh một số kiến thức ban đầu về dây chuyền công nghệ, quy trình sản xuất, kinh doanh … gắn kiến thức với thực tế cuộc sống, đam mê học tập, đổi mới, sáng tạo.

 

Lễ tổng kết cuộc thi Khoa học Kỹ thuật dành cho học sinh Trung học  cấp tỉnh năm học 2021-2022.

 

Tạo điều kiện cho học sinh tham gia các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học, kỹ thuật; các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, ý tưởng sáng tạo, cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng; Tin học trẻ do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật; Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các ngành tổ chức. Ngoài ra, trong quá trình dạy học, giáo viên  có thể giao đề bài để học sinh, nhóm học sinh đưa ra ý tưởng giải quyết vấn đề cuộc sống đặt ra; qua đó hình thành và phát triển năng lực giải quyết vấn đề, năng lực nghiên cứu khoa học, kỹ thuật của học sinh

Xây dựng môi trường nhà trường dân chủ, lành mạnh, thân thiện. Nâng cao hiệu quả việc thực hiện Quy tắc ứng xử văn hóa trong các nhà trường. Tiếp tục thực hiện phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập”, “Dạy tốt, học tốt”, “Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”;  cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, “Xây dựng trường học hạnh phúc” trong các cấp học. Tạo điều kiện thuận lợi để thanh niên, thiếu niên, nhi đồng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ và khẳng định năng lực của bản thân.

Phát huy vai trò, trách nhiệm của gia đình và cộng đồng trong việc chăm sóc, giáo dục  đạo đức, lối sống học sinh. Nhà trường thường xuyên tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các bậc ông bà, cha mẹ học sinh về quyền, bổn phận của trẻ em, mục tiêu giáo dục toàn diện và hài hòa về đức, trí, thể, mỹ; phát triển tốt nhất tiềm năng của mỗi thanh niên, thiếu niên, nhi đồng. Đồng thời gia đình, cha mẹ học sinh cần chủ động phối hợp với nhà trường và các đoàn thể có liên quan trong việc giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng; ký cam kết với nhà trường về việc thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, giáo dục và tạo môi trường tốt nhất, góp phần hướng dẫn, quản lý con em học  tập, rèn luyện; tạo điều kiện cho con em được tham gia các hoạt động do nhà trường, đoàn thể tổ chức; khơi dậy khát vọng làm chủ tri thức, khoa học, công nghệ, khát vọng được cống hiến của mỗi con em mình./.

 

ThS. Phạm Nghi Tiện
Chủ tịch Hội Cựu giáo chức tỉnh Bến Tre

 

Tài liệu tham khảo

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, NXB Chính trị Quốc gia- Sự thật, năm 2021,  tập 1, trang 136-137.

[2]  Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, năm 2011,  tập 4, trang 35